Een factuur van de directeur, met een ander rekeningnummer

20 oktober 2026 · Ramon Rijs

Uw boekhouder krijgt een mail van u. Uw naam staat erboven, uw ondertekening eronder, de toon klopt. Er zit een factuur bij die betaald moet worden, en het rekeningnummer is gewijzigd.

Alleen komt die mail niet van `ictgorilla.nl`. Hij komt van `ictgor1lla.nl` — met een één in plaats van een l. In de afzenderregel van Outlook ziet u dat verschil niet, want daar staat alleen de weergavenaam: Ramon Rijs.

Microsoft 365 kan die mail tegenhouden. Maar alleen als iemand één instelling heeft omgezet die standaard uitstaat. En dat is bijna nooit gebeurd.

Twee lagen die op elkaar lijken, en dat is precies het probleem

In de mailbeveiliging van Microsoft zitten twee beschermingen die in een gesprek gemakkelijk door elkaar lopen. Ze doen iets anders, en maar één ervan staat aan.

Spoof intelligence kijkt naar mail die bewéért van uw eigen domein te komen. Iemand stuurt een bericht en zet er `ramon@ictgorilla.nl` boven, terwijl hij daar helemaal niet mag versturen. Dat wordt herkend en tegengehouden. Deze laag staat standaard aan en doet gewoon zijn werk.

Imitatiebescherming kijkt naar iets anders: mail die *lijkt* op u, maar het netjes van een eigen domein verstuurt. Niet vervalst dus — gewoon echt verstuurd vanaf `ictgor1lla.nl`, een domein dat de fraudeur zelf heeft geregistreerd en waarvoor hij alle records correct heeft ingesteld. Technisch is er niets mis mee. Alleen de mens die ernaar kijkt, trapt erin.

Vervalsing van uw domein wordt gevangen. Nabootsing van uw domein niet, tenzij u het aanzet.

Die tweede laag is het mechanisme achter factuurfraude en CEO-fraude. En dat is nu net degene die standaard uitstaat.

Wat wij gemeten hebben

Dit is geen theorie uit een beveiligingsrapport. In de tenant die wij deze maand hebben doorgemeten — onze eigen, met alles open en niets verborgen — stond het volgende:

| Instelling | Stand | |---|---| | Spoof intelligence | aan | | Mailbox intelligence | aan | | Veilige bijlagen en veilige koppelingen | aan, blokkerend | | Imitatie van personen | uit | | Imitatie van domeinen | uit | | Aanbevolen beveiligingsbeleid (Standaard of Strikt) | geen enkel ingeschakeld |

Wat er lag, was de ingebouwde bodem van Microsoft. Niet slecht, maar het is de bodem — en daar zit imitatiebescherming niet in.

Wij publiceren hier bewust geen percentages over hoe vaak dit bij andere bedrijven zo staat. Die cijfers hebben wij niet, en verzinnen is in dit vak dodelijk. Wat wij wel weten is wat wij zelf hebben opengemaakt en nagekeken.

Waarom dit overal blijft liggen

Dit is het interessantste deel, en het gaat niet over techniek.

Er gaat niets stuk. Bijna alles wat een beheerder vergeet, merkt iemand. Een verlopen certificaat, een volle schijf, een verkeerd DNS-record: binnen een dag staat de telefoon roodgloeiend. Imitatiebescherming die uitstaat, merkt niemand. De mail werkt. Agenda's synchroniseren. Teams doet het. Er is geen melding, geen gele balk, geen rood bolletje in het beheercentrum dat zegt dat hier iets ontbreekt. Microsoft waarschuwt er nergens voor.

Het zit in een portaal waar beheerders niet komen. Dagelijks beheer gebeurt in het Microsoft 365-beheercentrum: gebruikers aanmaken, licenties toekennen, een wachtwoord resetten. Het anti-phishingbeleid woont ergens anders, in het Defender-portaal, een paar klikken diep onder Beleidsregels en regels. Wie daar niet gericht naartoe gaat, komt er nooit per ongeluk.

Een migratie is "af" als de mail werkt. Dat is het moment waarop de factuur de deur uit gaat en het project wordt afgesloten. Postvakken zijn over, de handtekeningen staan goed, iedereen kan weer. Dat de beveiligingsinstellingen op de fabriekswaarde staan is op dat moment onzichtbaar, en het staat op niemands opleverlijst.

En zelfs als u het wél wil, werkt de voor de hand liggende route niet. Microsoft biedt twee kant-en-klare pakketten aan, Standaard en Strikt, die in één keer een fatsoenlijk niveau neerzetten. Wij wilden die via een script inschakelen en liepen vast: de opdrachten bestaan wel, maar de onderliggende objecten maakt Microsoft pas aan nadat iemand de preset één keer met de hand in het portaal heeft aangezet. U kunt dit dus niet volledig geautomatiseerd uitrollen zonder eerst handmatig door dat portaal te lopen. Dat is precies het soort drempel waardoor iets op de lijst blijft staan.

Vier losse redenen, en geen ervan is nalatigheid. Daarom komt u dit zo vaak tegen.

Wat u eraan doet

Zet bescherming van uw eigen domeinen aan. Dit is de belangrijkste en veruit de makkelijkste. Het is één instelling, er hoort geen lijst bij en er is niets te onderhouden. De logica is simpel: een domein dat lijkt op het uwe is nooit legitiem. U hoeft dus niet te bedenken welke varianten een fraudeur zou kunnen registreren — Microsoft kijkt zelf naar gelijkenis.

Zet de actie op quarantaine, niet op verwijderen. Er komen valse treffers, dat hoort erbij. In quarantaine kunt u er nog bij; verwijderd is weg. Wij gebruiken standaard quarantaine en hebben nog nooit spijt gehad van die keuze.

Weet waar die valse treffers vandaan komen. Niet van naamgenoten, zoals mensen verwachten. Wel van diensten die namens iemand mailen — denk aan DocuSign, Dropbox, Calendly, salaris- en boekhoudpakketten — en van uw eigen mensen die vanaf een privéadres mailen, en van iemand die bij twee bedrijven werkt. Vul uw lijst met vertrouwde afzenders daarom aan op wat er écht langskomt, in plaats van vooraf te bedenken wat er mis kan gaan.

Personen beschermen doet u er pas later bij. U kunt tot 350 namen per beleid opgeven; ruim voldoende voor het MKB. De herkenning werkt op weergavenaam plus e-mailadres. Maar zet die laag niet aan met een lege lijst: dan doet hij niets, terwijl het vinkje de indruk wekt dat het geregeld is. Begin bij de domeinen.

Eén voorwaarde vooraf

Imitatiebescherming hoort bij Microsoft Defender for Office 365, en dat zit in Microsoft 365 Business Premium. Heeft u Business Standard, dan heeft u deze laag niet.

Let op het verschil tussen een licentievoorwaarde en een technische grens: het is het eerste. Het beleid werkt technisch voor iedereen op wie u het richt, net zoals bij voorwaardelijke toegang. Maar u moet de licenties hebben voor de mensen die u beschermt. Dat is een afspraak met Microsoft, geen knop die iets blokkeert.

Tot slot

"Wij hebben Microsoft 365, dus dat zit wel goed" is geen beveiliging. Het is een aanname, en in dit geval een die precies de laag mist die factuurfraude tegenhoudt.

Het goede nieuws is dat de belangrijkste stap bestaat uit één instelling omzetten, zonder onderhoud en zonder risico dat er iets omvalt. Het slechte nieuws is dat niemand u ooit gaat vertellen dat hij nog uitstaat.

Wilt u weten hoe dit bij u staat? Wij kijken het na. Bel 020-369 9845 of mail info@ictgorilla.nl.